.Mας υποδείχνουν να τους καταψηφίσουμε

Εχει η ελληνική κοινωνία δυνατότητες να αντιπαλαίψει τη συντελεσμένη, τα τελευταία εφτά χρόνια, καταστροφή της κρατικής και ιστορικής της υπόστασης;

H λέξη «καταστροφή» κυριολεκτεί: Aφορά στον παραγωγικό ιστό της χώρας, στις επιχειρηματικές επενδύσεις, στη διοικητική - λειτουργική δομή του κράτους και των θεσμών, σε ό,τι ονομάζουμε «κοινωνικό κράτος» και προϋποθέσεις κοινωνικής συνοχής – τελικά στο «νόημα» που μπορεί να έχει η συντήρηση του ελληνικού ονόματος, της οργανωμένης ελληνώνυμης συλλογικότητας.

Διαφαίνονται δυνατότητες να αντιπαλαίψει η ελληνική κοινωνία την παρακμή; – όχι μόνο τον εφτάχρονο εφιάλτη της παντοδαπής χρεοκοπίας, αλλά και τις ενδογενείς αιτίες που οδήγησαν τον Eλληνισμό νομοτελειακά στη σημερινή διάλυση και αποσύνθεση; 

Πονάει να το παραδεχτούμε, αλλά έξω από το παρακμιακό «εθνικό κέντρο» συχνά οι ελλαδικής καταγωγής «πετυχαίνουν» ή μεγαλουργούν επαγγελματικά και επιστημονικά, το κάνουν όμως επειδή αφομοιώνονται από το αλλοδαπό «παράδειγμα» (χωρίς διαφορά από Kινέζους, Πολωνούς ή Πορτογάλους) – συντηρώντας, ίσως, την ελληνικότητα ως φολκλόρ. Δεν ακούσαμε ποτέ να παράγεται ελληνικό τραγούδι στη διασπορά, Tέχνη ή θεσμοί με ιδιαιτερότητα ελληνικού χαρακτήρα: ελληνικής «νοηματοδότησης» και αξιολογικής ιεράρχησης των ανθρώπινων αναγκών και στοχεύσεων.

Eίναι τουλάχιστον αφελές ή παράλογο να ευελπιστούμε ότι, με κάποιες «επιδιορθώσεις» και «βελτιώσεις εκσυγχρονιστικές» του κρατικού μηχανισμού και των όρων του ιδιωτικώς επιχειρείν, θα μπορέσουν να ξαναλειτουργήσουν η παραγωγική «βάση» και το θεσμικό «εποικοδόμημα» στο ασόβαρο ελλαδικό κρατίδιο. Oμως αυτή ακριβώς η αφελής ή παράλογη προσδοκία είναι το μόνο λογικό (!) έρεισμα όσων ευτελισμένων πολιτικών αυτοματισμών συντηρούνται τεχνητά στη χώρα μας: Kυβερνητικών εξαγγελιών, αντιπολιτευτικών επικρίσεων, 

Δελτίων Eιδήσεων, πολιτικής αρθρογραφίας - σχολιασμού - αναλύσεων, κομματικών ακκισμών από του βήματος της Bουλής, συνθημάτων και κραυγών στις συνδικαλιστικές τάχα και διαδηλώσεις. Kοινή λογική όλης της πολιτικής εν Eλλάδι παντομίμας είναι η τυφλή αλλά πανσθενής μωρία, πως η «επανεκκίνηση της μηχανής» είναι απλώς θέμα «βελτιώσεων» και «επιδιορθώσεων» του σαπισμένου και αποσυντεθειμένου κράτους και «συστήματος».

Mε αυτή την επιμελέστατα εδραιωμένη ψευδαίσθηση ή βολική φαντασίωση βαυκαλίζονταν ότι τάχα κυβερνούν την Eλλάδα, στα εφτά χρόνια της επιτροπείας της από τους δανειστές, ο ολίγιστος των Παπανδρέου, των αμοραλιστών ο ακρότατος Bενιζέλος, ο κ. 4-2-1 Kουβέλης, το δίδυμο Σαμαρά - Mπαλτάκου, η κορυφαία αλλαξοπιστία και αλλαξομορφία η επονομαζόμενη Tσίπρας. 

H ψευδαίσθηση ότι αρκούν τα μερεμέτια και περιττεύει η τόλμη των μεταρρυθμιστικών τομών, βόλευε πρωτίστως τους φυσικούς αυτουργούς των εγκλημάτων που θανάτωσαν τη χώρα: επώνυμους αυτουργούς του εξωφρενικού υπερδανεισμού, του ασύδοτου πελατειακού κράτους, της απροκάλυπτης πολιτικής «προστασίας» κοινών λωποδυτών του κοινωνικού χρήματος (εργοληπτών και προμηθευτών του Δημοσίου), της καθολικευμένης αναξιοκρατίας, των καταλογογραφημένων φοροφυγάδων.

Mοιάζει να είναι κανόνας μέσα στην ανθρώπινη Iστορία: Δεν υπάρχει περίπτωση κοινωνίας που ανέκαμψε από παρακμιακό λήθαργο και διαλυτικό εκπεσμό, χωρίς να λειτουργήσει νέμεση. 

Mόνο στην Eλλάδα, σαράντα δύο χρόνια τώρα, με κωμικά νομικά κατασκευάσματα (βουλευτική ασυλία, νομοθετημένες απαλλαγές υπουργών και πρωθυπουργών από την ευθύνη για εξόφθαλμα κοινωνικά εγκλήματα) κρύβουμε κάτω από το χαλί ακόμα και την ανενδοίαστη διαπλοκή της πολιτικής με τον υπόκοσμο. Aνθρωποι που εγκλημάτησαν, εν ψυχρώ και κατ’ εξακολούθησιν, διατηρούν κεντρικές θέσεις στο πολιτικό σύστημα, προκαλούν με τις δημόσιες θρασύτατες εμφανίσεις τους, την ιταμότητα να κουνάνε το δάχτυλο επιπλήττοντας τον ελληνικό λαό που διέκοψε το ηδονικό τους φαγοπότι.

Σαράντα δύο χρόνια μετά τη μεταπολίτευση οι πολίτες ανεχόμαστε στο προσκήνιο κόμματα, πρακτικές και νοο-τροπίες που οδήγησαν στον εφτάχρονο Γολγοθά εξευτελισμού και απόγνωσης του λαού μας.

Aνεχόμαστε να μας αποκοιμίζουν ο κ. Aλέξης, ο κ. Kυριάκος, η κ. Φώφη –με ρητορείες για διαχειριστικά μερεμέτια και «βελτιώσεις»–, δεν διανοούνται να καταθέσουν προτάσεις για μεταρρυθμιστικές τομές, τόλμη και επιτελικό σχεδιασμό για ριζική, αξιοκρατική αναδιάρθρωση του δημόσιου βίου.

H εμμονή τους στη διαχειριστική λογική, εμμονή αφελής ή εξυπναδίστικη, πάντοτε όμως λαϊκότροπα λουστραρισμένη, κραυγάζει την απόλυτης προτεραιότητας επιδίωξη του πολιτικού μας συστήματος: Nα μην καθίσουν ποτέ στα εδώλια των ποινικών δικαστηρίων οι φυσικοί αυτουργοί της κόλασης που ζούμε. Nα μη χάσουν τα χρυσοφόρα πόστα τους «τα δικά τους παιδιά». Nα μην τολμηθούν ποτέ δημεύσεις περιουσιών πολιτικών και «νταβατζήδων» που καταλήστεψαν το κοινωνικό χρήμα στα τελευταία σαράντα χρόνια, ακόρεστα.

Eτσι όμως, άθελά τους, μας υποδείχνουν (δηλαδή μας προσφέρουν το κριτήριο) τι να ψηφίσουμε: Mόνο όποιον επιδείξει στρατηγικό σχεδιασμό ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων. Tώρα πια η κρίσιμη εκλογική μάζα που ζει την απόγνωση, ξέρει τι σημαίνει ριζοσπαστική τόλμη: Ξαναστήσιμο εξ υπαρχής των δημόσιων υπηρεσιών – άλλη άρθρωση, άλλη δομή, άλλες στοχεύσεις. Θεσμοί κριτικής αποτίμησης και συνεχούς ελέγχου των δημόσιων λειτουργών. Aξιοκρατία παντού, ασυμβίβαστη με οποιαδήποτε εξουσιαστική αυθαιρεσία. 

Eπιστροφή του συνδικαλισμού στις συνταγματικές του προδιαγραφές. Eπιστροφή στη μικρή μονάδα τοπικής αυτοδιοίκησης – στην αυτοδιαχειριζόμενη μικρή κοινότητα. Aποκλεισμός των κομματικών νεολαιών από τα πανεπιστήμια και τα σχολειά. Aρχαία Eλληνικά από το Δημοτικό, μετοχική Παιδεία, όχι χρηστική. Tραπεζικό σύστημα επιστρατευμένο στην ενίσχυση της μικρής επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Tα παραδείγματα (συντομογραφικοί τίτλοι) είναι ενδείξεις, όχι συνταγές. Προτάσεις θα γεννηθούν μόνο από επίπονο, σοβαρό επιτελικό σχεδιασμό, μελέτη και σεβασμό των αναγκών, όχι πειθαρχώντας σε «ευρήματα» διαφημιστών (ούτε βέβαια σε επιφυλλιδογραφικές υποδείξεις).

H ατολμία και οπισθοδρομικότητα Tσίπρα, Kυριάκου, Φώφης δρομολογούν την ψήφο μας.

 ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ

.Αν είχε βάλει γραβάτα από την αρχή

Δεν θέλω να χαλάσω το πάρτι της ευφορίας που έχει στηθεί μετά το τελευταίο Eurogroup. Πιστεύω όμως ακράδαντα ότι αν ο κ. Τσίπρας είχε βάλει μια «γραβάτα» και είχε διαπραγματευθεί κανονικά, χωρίς αυταπάτες, τυχοδιωκτισμούς και ερασιτεχνισμούς, θα είχε πάρει το ίδιο ή ένα πολύ καλύτερο deal τον Ιανουάριο του 2015. Οι συνθήκες ήταν ώριμες. Υπήρχε διάθεση συνεννόησης με μία νέα κυβέρνηση. Η μεγάλη περιπέτεια που περάσαμε, τα capital controls, η καταστροφή των τραπεζών μετά την πρώτη τους ανακεφαλαιοποίηση και όλα τα παρελκόμενα δεν ήταν ιστορικώς αναγκαία.

Ξέρω, καταλαβαίνω. Αυτό δεν μπορούσε να γίνει γιατί ο κ. Τσίπρας δεν θα είχε το κόμμα και την κοινή γνώμη μαζί του. Επρεπε να περάσουμε το «επεισόδιο Βαρουφάκη», να ζήσουμε το... όνειρο που έγινε εφιάλτης για να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα. Δεν είναι τυχαίο που ακούμε όλο και συχνότερα στο  εξωτερικό  «αν οι Eλληνες θέλουν να κάνουν τα πράγματα με τον δικό τους τρόπο, τι μας  νοιάζει  εμάς». Συστημικός κίνδυνος δεν είμαστε πλέον, η απειλή του πρωτόγονου  «επαναστατικού» ΣΥΡΙΖΑ ανήκει στο παρελθόν.

Οσο για το χρέος, πήραμε μία ρύθμιση που δεν έχει καμία σχέση με όσα μαξιμαλιστικά πίστεψε ο ελληνικός λαός. Καμία. Είναι μία ρύθμιση-λάιτ και με νέα μνημονιακή επιτήρηση. Το ζήτημα του χρέους μετετράπη, άλλωστε, στο «ιερό δισκοπότηρο» της ελληνικής πολιτικής ζωής. Και εδώ πρέπει να πούμε ότι τη ρύθμιση τη χρωστούσαν οι εταίροι και δανειστές στον ελληνικό λαό. 

Σήμερα παραδέχονται ότι ήταν τραγικό λάθος τους να μην τη δώσουν στην κυβέρνηση Σαμαρά, όταν πέτυχε το πρωτογενές πλεόνασμα. Η ειρωνεία της ιστορίας είναι πως έμαθαν από το πάθημά τους και γι’ αυτό αποφάσισαν να στηρίξουν τη σημερινή κυβέρνηση. Κατάλαβαν επιτέλους πως, όταν ανεβάζεις συνεχώς την μπάρα, είναι σαν να βάζεις τρικλοποδιά σε μια χώρα και ένα πολιτικό σύστημα που προσπαθεί να τρέξει ένα συνεχή μαραθώνιο χωρίς ένα ποτήρι νερό στον δρόμο...

Διαβάζω ότι ο πρωθυπουργός θα βάλει γραβάτα μόλις ρυθμιστεί το ζήτημα του χρέους. Ωραίο επικοινωνιακό στόρι θα είναι, δεν λέω. Πιο επείγον, όμως, είναι να αρχίσει να κυβερνάει με επάρκεια και να εκμεταλλευθεί την επιστροφή της χώρας σε μια σχετική κανονικότητα. Πληρώσαμε πολύ ακριβά έως τώρα τη συλλογική ωρίμανση της χώρας. Η επόμενη περίοδος ωρίμανσης δεν μπορεί να διαρκέσει άλλο τόσο... 

ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ

.Δύσκολα και με κόστος

Οταν ήμουν μικρός είχα διαβάσει ένα βιβλίο του Αλμπέρτο Μοράβια. «Η γυναίκα της Ρώμης».

Ηταν η ιστορία μιας λαϊκής και άπειρης κοπέλας από την ιταλική επαρχία που οδηγήθηκε από έναν έρωτα με αυταπάτες (για να δανειστώ την έκφραση του Πρωθυπουργού...) στον έρωτα επί πληρωμή.

Ο Μοράβια εξηγούσε ότι το μυστικό είναι η πρώτη φορά. Οταν υποκύψεις και πληρωθείς την πρώτη φορά, θα ακολουθήσουν εκ των πραγμάτων κι άλλες.

Συνιστώ το βιβλίο σε όσους έτρεφαν ψευδαισθήσεις ότι η κυβέρνηση θα πάει υπερήφανα τη χώρα σε εκλογές αντί να συνθηκολογήσει πάλι. Εκεί θα καταλάβουν ότι τελικά η υποταγή είναι μηχανισμός. Δεν είναι παρέλαση μεμονωμένων αποφάσεων.

Μετά το περυσινό καλοκαίρι η κυβέρνηση θα συμφωνεί πλέον σε ό,τι βάζουν στο τραπέζι οι δανειστές και οι βουλευτές θα ψηφίζουν ό,τι φέρει στη Βουλή η κυβέρνηση.

Χωρίς πεποιθήσεις, χωρίς ηθικές αναστολές και χωρίς ιδεολογικές συντεταγμένες. Η μοναδική «κόκκινη γραμμή» είναι να μείνουν στην κυβέρνηση. Τίποτε άλλο.

Μια στάση που θα ενισχύεται όσο καθίσταται προφανές πως θα χάσουν τις επόμενες εκλογές - όποτε κι αν γίνουν.

Διότι στην εξουσία αγκιστρώνεται όλο και πιο απελπισμένα εκείνος που του ήρθε ουρανοκατέβατη και ξέρει πως θα τη χάσει, χωρίς καμία βεβαιότητα ότι θα την ανακτήσει.

Συνεπώς και για να τελειώνουν τα καλαμπούρια: δεν θα φύγουν εύκολα και θα φύγουν με κόστος. Δείτε τι κάνει ο Μαδούρο για να κρατηθεί στη Βενεζουέλα.

Αλλωστε οι αριστεροί είναι παραδοσιακά bad losers. Τον Ιανουάριο του 1945 εκδιώχθηκαν ηττημένοι από την Αθήνα αλλά πήραν μαζί και 15.000 ομήρους τους οποίους εξόντωναν λίγους-λίγους στον δρόμο.

Από την άλλη πλευρά, όμως, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κυβερνά σήμερα με κλήρωση ούτε με επανάσταση αλλά μετά από δύο εκλογικές νίκες. Και λογικά με εκλογές θα φύγει.

Ως εκ τούτου η στρατηγική της αγκίστρωσης στην εξουσία είναι δίκοπο μαχαίρι.

Αφενός του δίνει κάποιο περιθώριο χρόνου και, ως γνωστόν, η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.

Αφετέρου όμως μπορεί να ανοίξει τον δρόμο και στην ολοκληρωτική καταστροφή. Αν δραπέτευε τώρα, θα μπορούσε να χάσει με ποσοστά ΝΔ. Οσο μένει κινδυνεύει να φύγει με ποσοστά ΠαΣοΚ.  

Και γι' αυτό δεν θα πρέπει να παρερμηνευθεί η αναμενόμενη συμφωνία στο Eurogroup. Οι Ευρωπαίοι δεν ήθελαν προφανώς να περάσουν άλλο ένα καλοκαίρι σαν το περυσινό, κυρίως παραμονές δημοψηφίσματος στο Ηνωμένο Βασίλειο και εκλογών στην Ισπανία.

Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν ακύρωσαν τη σύγκρουση, απλώς τη μετέθεσαν για το φθινόπωρο.

Αυτό ακριβώς είναι το νόημα του «προληπτικού μηχανισμού» χάρη στον οποίο το ΔΝΤ έκανε ένα βήμα πίσω στις απαιτήσεις του.

Τους είπαν με άλλα λόγια:

- Δεν είναι η στιγμή να ανοίξουμε τώρα τον καβγά. Ασε τους να σπάσουν τα μούτρα τους βάζοντας φόρους και εισφορές που νομίζουν ότι θα εισπράξουν. Ας διασφαλίσουμε όμως πως όταν σπάσουν τα μούτρα τους θα έχουμε το πάνω χέρι!

Με άλλα λόγια, δεν αποκαταστάθηκαν σχέσεις εμπιστοσύνης, όπως έσπευσε να διατυμπανίσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Συνέβη ακριβώς το αντίθετο: η έλλειψη εμπιστοσύνης οδήγησε σε έναν μηχανισμό ακραία εξευτελιστικό για κάθε δημοκρατία που σέβεται το όνομά της. Και μόνο έτσι αποφεύχθηκε μια σύγκρουση τη στιγμή που δεν συνέφερε κανέναν.   

Ούτως ή άλλως, κανείς σοβαρός άνθρωπος στην Ευρώπη ή αλλού δεν πιστεύει ότι η σημερινή κυβέρνηση με τη συγκεκριμένη πολιτική έχει την παραμικρή πιθανότητα να ανορθώσει την οικονομία. Οι πιο αισιόδοξοι προβλέπουν απλώς κάποια διαλυτική στασιμότητα.  

Σε μια κοινωνία όμως που έχει εξαντλήσει προ πολλού τις ανοχές και τις αντοχές της και της οποίας έχουν διαψευστεί οι ελπίδες που επένδυσε στη σημερινή κυβέρνηση.

Πράγμα που αποτελεί και την πραγματική ευκαιρία για την αντιπολίτευση. Οχι να επιδιώξει μια απλή εκλογική επικράτηση αλλά να οικοδομήσει μια μακρόχρονη πολιτική κυριαρχία.      

Η βλακεία ως πολιτική
Η βλακεία δυστυχώς δεν πάει στα βουνά. Κυκλοφορεί κάπου ανάμεσά μας.

Εξ ου και ο καθ' ύλην αρμόδιος πρώην υπουργός Οικονομικών Βαρουφάκης αποκάλυψε υπερήφανος πως «η συμφωνία με τον Τσίπρα ήταν ότι κεκλεισμένων των θυρών θα τους απειλούμε, όπως έκανα». Θα απειλούμε, δηλαδή, τους Ευρωπαίους με Grexit...

Δεν ξέρω πόσο φοβήθηκαν οι άλλοι από τις απειλές του Βαρουφάκη με έγκριση Τσίπρα. Ξέρω όμως ότι μια ωραία ημέρα ο Σόιμπλε τον οποίο απειλούσαμε ότι θα φύγουμε από το ευρώ μας είπε:

«Πόσα θέλετε να μας αδειάσετε τη γωνιά;».

Εκεί σχόλασε ο γάμος. Κι ο Βαρουφάκης έμεινε με τις απειλές στο χέρι!.. 

Πρετεντέρης Γιάννης 

.Μνημόνιο, αυταπάτη μου...

Η προσχώρηση Τσίπρα στη realpolitik και κατά συνέπεια η αναγκαστική ενσωμάτωσή του στο «μνημονιακό» στρατόπεδο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, σηματοδοτούν εκ των πραγμάτων την είσοδο σε έναν νέο πολιτικό κύκλο. 

Η πλήρης αποδοχή των όρων των δανειστών ολοκληρώνει τη στροφή του κυβερνητικού συνασπισμού, η οποία άρχισε μετά το δημοψήφισμα και μεταθέτει στους ώμους της ηγετικής ομάδας του Μαξίμου την πλήρη εφαρμογή μιας επώδυνης συμφωνίας. 

Από την πιστή και αποτελεσματική εφαρμογή της θα κριθεί η αντοχή αλλά και το μέλλον της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Με τον κυνισμό που τον διακρίνει ο κ. Τσίπρας διήνυσε την απόσταση από την αντιευρωπαϊκή παραμυθία ως την αποδοχή της μόνης ρεαλιστικής για τη χώρα συνθήκης προσαρμογής στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Με ένα τσιγάρο δρόμο, όπως θα έλεγαν και κάποιοι γνωστοί καφενόβιοι συριζαίοι, πέρασε με περισσή ευκολία από τον Τσάβες και τον Μαδούρο στον εναγκαλισμό με τον Σουλτς και τον Πιτέλα...

Η αθέλητη πλάνη, οι αυταπάτες δηλαδή που επικαλέστηκε ο Πρωθυπουργός για να καλύψει τις μεταστροφές του, μπορεί να δικαιολογείται για έναν πολίτη, δεν μπορεί όμως να αποτελεί άλλοθι για έναν υπεύθυνο πολιτικό. Που δεν δίστασε, όπως αποδεικνύεται από τις ανεξάντλητες εξομολογήσεις Βαρουφάκη, να παίξει την τύχη της χώρας στα ζάρια, οδηγώντας μας ένα βήμα πριν από την οριστική χρεοκοπία.

Αυταπάτες δεν είχε και δεν καλλιέργησε όμως μόνο ο Πρωθυπουργός. Είχε και   ενδεχομένως έχει ακόμη ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που έτεινε ευήκοα ώτα σε κάθε λογής δημαγωγικές υποσχέσεις, θεωρώντας ότι υπάρχει η μαγική συνταγή που θα επιτρέψει στον περιούσιο λαό να επανέλθει στην προ κρίσης ομαλότητα, χωρίς μειώσεις μισθών, χωρίς φόρους, χωρίς όρους για τη βοήθεια των Ευρωπαίων.

Η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ έχει τώρα να διαχειριστεί τη μνημονιακή μεταμόρφωσή της. Η τύχη της είναι απολύτως συνυφασμένη με την πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων που ανέλαβε, αφού κάθε απόκλιση από τους στόχους που έχει αποδεχθεί συνεπάγεται νέα επώδυνα μέτρα που ούτε η κοινωνία αντέχει, ούτε οι ως τώρα πειθήνιοι βουλευτές της. Τα εκρηκτικά με τα οποία κάποτε απειλούσε να ανατινάξει την Ευρώπη τα έχει ζωστεί τώρα η ίδια...

.Ούτε με τον Αλέξη ούτε με τον Κυριάκο

Η διαφαινόμενη συμφωνία και το κλείσιμο της αξιολόγησης διαμορφώνει νέο πολιτικό σκηνικό και δίνει στον κ. Τσίπρα πολιτικό χρόνο για να διαχειριστεί αυτή τη συγκυρία. Το ερώτημα είναι αν θα μπορέσουν Δημοκρατική Συμπαράταξη και Ποτάμι να προβάλλουν τη δική τους ατζέντα 

Το Σάββατο και την Κυριακή (14&15 Μαΐου) η Φώφη Γεννηματά και ο Σταύρος Θεοδωράκης έχουν συγκαλέσει εσωκομματικές διαδικασίες. 

Στην μεν Δημοκρατική Συμπαράταξη συνέρχεται η προγραμματική συνδιάσκεψη για να συμφωνηθεί από όλους ένα ενιαίο προγραμματικό πλαίσιο, στο δε Ποτάμι συνεδριάζει για πρώτη φορά μετά το συνέδριο του Φεβρουαρίου η ΜΕ.ΣΥ.Α. (Μεγάλη Συνέλευση Αντιπροσώπων), κάτι σαν την κεντρική πολιτική επιτροπή, όπως συνηθίζεται να ονομάζεται, στα άλλα κόμματα, ενώ ο επικεφαλής του Ποταμιού το Σάββατο θα απευθύνει χαιρετισμό στο συνέδριο της Δράσης.

Οι κομματικές διαδικασίες στα δύο κόμματα πραγματοποιούνται υπό τα νέα πολιτικά δεδομένα που διαμορφώνονται αφενός από την υπερψήφιση του Ασφαλιστικού, την Κυριακή το βράδυ από τη συμπαγή κοινοβουλευτική πλειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ και αφετέρου από την κατ’ αρχήν απόφαση του Eurogroup την Δευτέρα, με την οποία, κακά τα ψέματα, η χώρα «αλυσοδένεται» μακροχρόνια, όπως εύστοχα σχολίασε η Δημοκρατική Συμπαράταξη σε πολιτική συνεχούς προσαρμογής και επανακαθορισμού της ελληνικής κοινωνίας.

Μέχρι τώρα τόσο η Φώφη Γεννηματά όσο και ο Σταύρος Θεοδωράκης επικεντρώθηκαν σε σφοδρή κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς -λογικό αφού είναι κόμματα της αντιπολίτευσης- κι έδειξαν να αναμένουν πως η τακτική του Αλέξη Τσίπρα θα τον οδηγήσει υποχρεωτικά σε ταχείες πολιτικές εξελίξεις.

Φαίνεται όμως ότι τα πράγματα παίρνουν άλλη τροπή.

 Η διαφαινόμενη συμφωνία με τους ευρωπαίους δανειστές και το συνακόλουθο κλείσιμο της αξιολόγησης με την καταβολή μεγάλης δόσης, διαμορφώνει νέο πολιτικό σκηνικό και δίνει στον κ. Τσίπρα πολιτικό χρόνο για να διαχειριστεί, αν μπορέσει, αυτή τη συγκυρία.

Οι δυο μεγαλύτεροι κομματικοί σχηματισμοί του ενδιάμεσου χώρου, μολονότι σωστά επισημαίνουν τις βαριές κοινωνικές επιπτώσεις των επιλογών του κ. Τσίπρα και της κυβέρνησής του, εμφανίζονται επί του παρόντος αμήχανοι να διατυπώσουν εναλλακτικές επιλογές

Το ερώτημα, ως εκ τούτου, που προκύπτει είναι κατά πόσο θα μπορέσει η Δημοκρατική Συμπαράταξη και το Ποτάμι να προβάλλουν τη δική τους πολιτική ατζέντα. Να επανακαθορίσουν το πολιτικό τους στίγμα και πρωτίστως να χειραφετηθούν και  αυτοκαθοριστούν κι όχι να υποχρεούνται να διαλέξουν αν θα είναι με τον Αλέξη ή τον Κυριάκο, όπως επιχειρεί να επιβάλλει το Μέγαρο Μαξίμου και ορισμένοι παράγοντες των ΜΜΕ.

Οι δυο μεγαλύτεροι κομματικοί σχηματισμοί του ενδιάμεσου χώρου, μολονότι σωστά επισημαίνουν τις βαριές κοινωνικές επιπτώσεις των επιλογών του κ. Τσίπρα και της κυβέρνησής του, εμφανίζονται επί του παρόντος αμήχανοι να διατυπώσουν εναλλακτικές επιλογές που θα απαντούν στη δυσαρέσκεια της κοινωνίας.

Η επιτακτικότητά τους να μιλήσουν καθαρά για προοδευτικές μεταρρυθμίσεις  είναι πασιφανής. Ποιες όμως μπορεί να είναι αυτές και πώς θα γίνουν κοινωνικά αποδεκτές;

 Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν θα την γνωρίζουμε αν δεν προσπαθήσουν να τη δώσουν. Και όπως συμβαίνει σε κάθε μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να είναι ουδέτερη ιδεολογικά ούτε αφυδατωμένη από τις βασικές αρχές της σοσιαλδημοκρατίας τις οποίες-grosso modo-αποδέχονται τα δύο κόμματα.

Ωστόσο δεν μπορεί να βασίζεται σε αντιλήψεις περί κοινωνικής συνοχής και το ρόλο του κράτους του ΄70 και του ΄80 γιατί «Things have changed», όπως  εύστοχα τραγούδησε ο Ντίλαν. Και η κοινωνία και η οικονομία και το ίδιο το κράτος και ίδια η εποχή μας, εντέλει.

Είναι, λοιπόν, ολοφάνερο πως απαιτείται σύγχρονος, αντιλαϊκιστικός λόγος που θα περιέχει απαντήσεις στα σημερινά προβλήματα της κοινωνίας κι όχι σε ιδεατά ερωτήματα, όπως συμβαίνει στη μετακομμουνιστική αντίληψη του ΣΥΡΙΖΑ. Κι ας δυσαρεστηθούν ορισμένοι για τα κεκτημένα τους. Στον άξονα αυτό οφείλει να κινηθεί με τις προτάσεις της η επιτροπή διαλόγου αυτονομημένη από τις κομματικές ηγεσίες.

Με άλλα λόγια η Δημοκρατική Συμπαράταξη και το Ποτάμι οφείλουν να μιλήσουν για συγκεκριμένες ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που θα αντιμετωπίζουν τις παθογένειες δεκαετιών και θα διαμορφώνουν τη νέα κοινωνική συνοχή, όπως έγινε τη διετία 2010-2012 και στα μέσα της δεκαετίας του ‘90 με το πρόσταγμα του εκσυγχρονισμού. 

Η μεταρρύθμιση Διαμαντοπούλου στην Παιδεία, η Διαύγεια, ο Καλλικράτης, ο οικονομικός εισαγγελέας κ.α. με τις ατέλειες και τα κενά τους αποτελούν πυξίδα.

Η προγραμματική συνδιάσκεψη της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και η συνεδρίαση της ΜΕ.ΣΥ.Α. του Ποταμιού, δύναται να αποτελέσουν την αφετηρία μιας τέτοιας πορείας. Επαφίεται στην Φώφη Γεννηματά και στον Σταύρο Θεοδωράκη να τολμήσουν αγνοώντας τις εσωτερικές ισορροπίες και τις αβαρίες προσώπων και καταστάσεων.

.Το δολάριο και το έπος του χρέους

Ο κόσμος αφομοιώνει ένα δίδαγμα με το δολάριο. Υπάρχει πρόβλημα όταν υπάρχει ένα μόνον νόμισμα που κυριαρχεί στις αγορές. Ακόμη και οι ΗΠΑ, που υποτίθεται πως επωφελούνται από την κυριαρχία του δολαρίου, δέχονται τις επιπτώσεις. 

Εχει προκληθεί μεγάλη νευρικότητα στις αγορές το τελευταίο 12μηνο, λόγω της ανασφάλειας που επικρατεί για τις συνέπειες από μια περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων στο μεγαλύτερο χρέος που έχει υπάρξει ποτέ σε δολάρια κατά τη διάρκεια περιόδων ειρήνης. 

Παρά τις εκτεταμένες αναφορές για τη μείωση δανείων από τράπεζες και νοικοκυριά στις ΗΠΑ μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση προ οκταετίας, η οποιαδήποτε απομόχλευση υπερκαλύφθηκε από την αύξηση του κρατικού δανεισμού και του προσωπικού δανεισμού σε όλον τον κόσμο, από την Ευρώπη μέχρι τη Κίνα και τις αναδυόμενες αγορές. Μάλιστα, το παγκόσμιο χρέος είναι σήμερα αρκετά υψηλότερο σε σχέση με προ χρηματοπιστωτικής κρίσης.

«Το έπος του χρέους δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», σχολιάζεται σε έκθεση της Morgan Stanley. Η Morgan Stanley αναμένει ότι οι δημογραφικές μεταβολές στις αποταμιεύσεις και τις επενδύσεις θα οδηγήσουν τα επιτόκια σε υψηλότερα επίπεδα και θα μετατρέψουν αυτόν τον όγκο του χρέους σε βαρίδι που θα πλήξει την παγκόσμια ανάπτυξη την επόμενη πενταετία.

Ωστόσο, ο ρόλος του δολαρίου ως του βασικού αποθεματικού νομίσματος σε όλον τον κόσμο σημαίνει πως καθορίζει ένα μεγάλο κομμάτι από αυτό το χρέος, και κατά συνέπεια θέτει σε κίνδυνο τη σταθερότητα στις διεθνείς αγορές.

Η πρώτη αύξηση του βασικού επιτοκίου των ΗΠΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε ύστερα από μια δεκαετία και έπειτα από μακρά σεναριολογία επί του θέματος, ήταν της τάξεως του 0,25%. Ηταν αρκετή για να προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στις διεθνείς αγορές, παρά το γεγονός ότι είχε προβλεφθεί από οικονομικούς αναλυτές. 

Μάλιστα, μεγάλη μερίδα οικονομολόγων θεωρεί ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) όφειλε προ πολλού να επαναφέρει το κόστος δανεισμού σε πιο φυσιολογικά επίπεδα από τα μηδενικά που ίσχυαν τα χρόνια μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση. Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε θέση να απορροφήσει τους κραδασμούς από μια περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων, αλλά ο υπόλοιπος κόσμος δεν είναι προετοιμασμένος για ένα ακριβότερο δολάριο.

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών εκτιμά ότι το δολάριο αναλογεί στο 90% όλων των συναλλαγών σε συνάλλαγμα και στο 60% των συναλλαγματικών αποθεμάτων. Εκπροσωπεί, όμως, και το 60% όλων των χρεών και περιουσιακών στοιχείων εκτός ΗΠΑ. 

Και εάν ο υπόλοιπος κόσμος στραφεί στις μετοχές λόγω του υψηλότερου κόστους εξυπηρέτησης και αποπληρωμής αυτών των δανείων σε δολάρια, τότε προκύπτουν επιπτώσεις στους Αμερικανούς εξαγωγείς, τις εταιρείες εμπορευμάτων και την ευρύτερη οικονομία, οι οποίες «δένουν τα χέρια» της Fed και την ωθούν σε αναθεωρήσεις της στρατηγικής της.

Δεν θα πρέπει να εκπλήσσει κανέναν που η Fed δεν επιθυμεί τον ρόλο που έχει αναλάβει το δολάριο ως κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα. Παρ’ όλα αυτά, οι Ευρωπαίοι και άλλοι τής έχουν επιρρίψει ευθύνες για το «προνόμιο» που έχουν οι ΗΠΑ να τους δανείζουν όλοι σε δολάρια με χαμηλό επιτόκιο, ανεξάρτητα από την ισχύ του δολαρίου.

«Δεν είμαι σίγουρος ότι οι ΗΠΑ θα χάσουν εάν τα νομίσματα άλλων χωρών αποκτήσουν ανάλογο κύρος», δήλωσε επικεφαλής της Fed στη Νέα Υόρκη, Μπιλ Ντάντλεϊ. «Αρκεί να αποκτήσουν αυτό το κύρος από την πρόοδο των οικονομιών τους και όχι επειδή οι ΗΠΑ διαχειρίζονται χειρότερα την οικονομία τους».

Η Morgan Stanley θεωρεί πως το δολάριο θα ενισχυθεί περισσότερο, ίσως επειδή η αμερικανική οικονομία μπορεί αυτή τη στιγμή να απορροφήσει την άνοδό του. Τονίζει πως δεν υπάρχει ανώδυνος τρόπος διαφυγής από αυτό το πρόβλημα.

.Σιδερένια κλισέ

Στα γουέστερν, 99 στις 100 φορές οι κακοί είναι οι Ινδιάνοι και έπονται οι Μεξικανοί. Σεναριογράφοι και σκηνοθέτες επέβαλαν ταινία την ταινία μια ανάγνωση της Δύσης όπου οι «κοκκινομούρηδες» είναι πρωτόγονοι, ουρλιάζουν συνεχώς και βασανίζουν με εφιαλτική επινοητικότητα τα πάντα αθώα «χλωμά πρόσωπα».

 Οσο για τους Μεξικανούς, μονίμως άπλυτοι και άπληστοι, και με σμπαριαλιασμένη οδοντοστοιχία. Στα αστυνομικά, στα μεν «εποχής» οι κακοί είναι συνήθως Ιταλιάνοι, στα δε συγχρονικά της νεότερης εσοδείας η πινακοθήκη των κακών εμπλουτίστηκε με Κινέζους, Σέρβους και Αλβανούς. Οσο για τα κατασκοπευτικά, οι Σοβιετικοί εκπροσωπούσαν αυτονόητα το Απόλυτο Κακό.

Εσχάτως, Χόλιγουντ και παραχόλιγουντ ανακάλυψαν τους Αραβες. Τους μουσουλμάνους. Οχι για να τους γνωρίσουν και να μας τους γνωρίσουν, αλλά για να τους στριμώξουν (μαζί με Βορειοκορεάτες και εξωγήινους) στο σιδερένιο κλισέ των κακών, που είχε ορφανέψει με την πτώση του βερολινέζικου τείχους. 

Να τους εξευτελίσουν δηλαδή. Να τους εμφανίσουν σαν μανιακούς που ζουν για να σκοτώνουν και πεθαίνουν επίσης για να σκοτώσουν. Μιλάω για τον κανόνα, όχι για τις εξαιρέσεις, Για τον κανόνα που κατασκευάζει χιλιάδες φιλμ για να εφοδιαστεί κυρίως η παγκόσμια τηλεοπτική αγορά. Φυσικά και υπάρχουν ταινίες ευαίσθητες, δίκαιες. Αποσπούν ένα-δυο βραβεία γενναιοδωρίας ή βαθιάς υποκρισίας, αδυνατούν όμως να πολεμήσουν τον πανίσχυρο κανόνα, να κλονίσουν τα βαθιά ριζωμένα κλισέ, που μοιράζουν τους ρόλους ακριβώς όπως θέλουν τα «χλωμά πρόσωπα». Οι λευκοί. Οι Δυτικοί λευκοί.

Αθώα κλισέ δεν υπάρχουν. Ολα έχουν τη σκοπιμότητά τους, την «παιδαγωγική» τους σημασία. Η αστυνομία του Μάντσεστερ, λοιπόν, που οργάνωσε αντιτρομοκρατική άσκηση σε μεγάλο εμπορικό κέντρο, βούτηξε στο έλος των κλισέ και ανέσυρε το πιο κοινόχρηστο, το στάνταρ: ένας τρομοκράτης που πετάει βόμβα ουρλιάζοντας «Αλλάχ Ακμπάρ». 

Προσοχή: Το δόγμα της δεν υποστηρίζει ότι «ένας μουσουλμάνος μπορεί να είναι τρομοκράτης» (αυτό ισχύει και για χριστιανούς, άθεους κτλ.), αλλά ότι «ένας τρομοκράτης δεν μπορεί παρά να είναι μουσουλμάνος». Ρατσισμός; Κραυγαλέος. Σε μια χώρα που μόλις προχθές ανέδειξε δήμαρχο της πρωτεύουσάς της έναν μουσουλμάνο, παρά τις προσπάθειες των Συντηρητικών να τον διαβάλουν σαν φιλοτζιχαντιστή. 

Θα μπορούσε άραγε να γίνει η ίδια άσκηση με πρωταγωνιστή κάποιον που να μη φωνάζει «Αλλάχ Ακμπάρ»; Βεβαίως. Αλλωστε η Δύση πληρώνει ακριβά τη μη θρησκευτική τρομοκρατία των ακροδεξιών (διαφωτιστικό ως προς αυτό είναι ένα δισέλιδο ρεπορτάζ στο «Ποντίκι», 5 Μαΐου, με τίτλο «Μεγαλύτερη απειλή κι από το ISIS: Η ακροδεξιά τρομοκρατία στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει περισσότερα θύματα ακόμα κι από τους τζιχαντιστές»). Δίχως αλλαχ-ακμπαρ-ουρλιαχτά, όμως, το μήνυμα θα ήταν λειψό, ουδέτερο, δίχως στόχευση. Και μια αστυνομία πρέπει πάντα να στοχεύει. Εκ των υστέρων, μπορεί να ζητήσει και συγγνώμη.  

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ